حسين مير حيدر
476
معارف گياهى ( فارسى )
خواص - كاربرد در چين برگهاى نارون براى معالجهء سنگ مثانه تجويز مىشود [ ريد ] . برگ نارون مدّر و معرّق است [ روا ] . برگ نارون را معمولا مانند اسفناج مىپزند و پختهء آن را مىخورند كه ضد سمّ و ضد سنگ كليه است و از جوشاندهء 20 گرم برگ خشك در 1000 گرم آب براى رفع ناراحتىهاى صفراوى مىخورند [ استوارت ] . پوست داخلى درخت نارون كه خشك كرده و خردشده باشد احتمالا مؤثرترين قسمت دارويى درخت و داروى فوقالعاده مؤثر است . گرد آن را با روغن خوراكى و سركه مخلوط و روى تاول ، تبخال ، جوش ، كورك و همچنين به صورت ضماد روى آبسهها ، ورمها و ورم پستان مىاندازند ، بسيار مفيد است . جوشاندهء پوست داخلى نارون مدّر و تببر است اسهال را بند مىآورد و براى رفع ناراحتىهاى مجارى ادرار و تناسلى بسيار مفيد است [ استوارت ] . همچنين براى قطع عرق شبانه ، پشتدرد و طنين صدا در گوش نيز مفيد مىباشد [ لويى ] . نارون از نظر طبيعت طبق رأى حكماى طب سنتى سرد و خشك است و برگ و پوست درخت خصوصا پوست درخت داراى خواص مقوى ، معرّق و مدّر ، قابض ، نرمكنندهء ورم و التيامدهندهء ناراحتىهاى جلدى است . ماليدن عصارهء برگ آن براى افزايش ديد چشم و ريختن قطرهء عصارهء آن در گوش براى نرم كردن و كاهش ورم آن مفيد است . برگ تازهء آن اگر جويده شود مقوى دندان و سفتكنندهء لثه است و جوشاندهء پوست درخت اسهال ساده را بند مىآورد و براى نقرس و روماتيسم نافع است . ضماد پوست داخلى آن و همچنين ريختن جوشاندهء پوست و برگ آن روى زخمها اثر التيامبخش دارد و در موارد ترميم تسريع شكستگى استخوانها مفيد است . جوشاندهء پوست داخلى نارون مخلوط با سركه براى رفع ناراحتىهاى پوست نظير جرب تر نافع است و در مورد جذام نيز مفيد است و در موارد ناراحتىهاى جلدى پوست ريشهء آن نيز مفيد است . تخم آن براى جلاى پوست و رفع سرفه مزمن مجرّب است . مضار آن اين است كه سوزانندهء خون و مولد سودا مىباشد از اين نظر بايد با شكر خورده شود . مقدار خوراك از تخم آن حدود 5 گرم است كه به صورت جوشانده خورده مىشود . تهيه جوشانده پوست نارون : 30 گرم پوست خشك داخلى نارون ( قسمت پوست چسبيده به چوب ) را در 1250 گرم آب آنقدر بجوشانند كه 1000 گرم بماند . با فشار صاف كنند و در مصارف داخلى استعمال نمايند و يا با شربت ساده